نوشته‌ها

دیفرگ کردن هارد دیسک و ترمیم کردن SSD چه زمانی ضرورت پیدا می کند

دیفرگ کردن هارد دیسک و ترمیم کردن SSD چه زمانی ضرورت پیدا می کند

آیا دستگاه‌های ذخیره‌سازی امروزی نیاز به بهینه‌سازی (دیفرگ یا تریم) دارند؟ چه زمانی باید عملیات بهینه‌سازی را برای دستگاه‌های ذخیره‌سازی انجام داد؟
مدت زمان زیادی از دورانی که دیفرگ کردن برای هارد دیسک‌ توصیه می‌شد، می‌گذرد. برخی کاربران هنوز سؤال می‌کنند با توجه به پیشرفت‌های امروزی، چه زمانی و چگونه باید دستگاه‌های ذخیره‌سازی را بهینه‌سازی (به‌اصطلاح دیفرگ) کنند. جواب این سؤال را در این مقاله به تفصیل بخوانید.

دیفرگ کردن (Defragging)

دیفرگ کردن در معنای لغوی به معنای یکپارچه‌سازی است. Defrag اصطلاحی است که در مورد هارد دیسک (نه حافظه اس‌اس‌دی) به کار می‌رود. این عمل تا قبل از معرفی فایل سیستم NTFS توسط مایکروسافت بسیار پر کاربرد و مفید بود؛ زیرا در این فایل سیستم بهینه‌سازی به‌صورت خودکار انجام می‌شود. با توجه به قابلیت‌هایی (مانند پیش‌خوانش، طبقه‌بندی بهتر فایل و …) که مایکروسافت جهت بهینه‌سازی در ویندوز تعبیه کرده است، حتی پس از گذشت سال‌ها استفاده از هارد دیسک، کمتر شاهد افت کارایی محسوس در این دستگاه‌ها هستیم.

دیفرگ کردن (Defragging)

دیفرگ کردن (Defragging)

گفته می‌شود بهینه‌سازی برای دستگاه‌های اکسترنال که با فرمت FAT16، FAT32 و exFAT عرضه می‌شوند، بعد از استفاده طولانی‌مدت بسیار مفید است: ولی مقدار زمانی که شما با بهینه کردن ذخیره می‌کنید در برابر مقدار زمانی که در حال بهینه‌سازی هستید، قابل بحث است. در گذشته و زمانی که فایل سیستم‌ها FAT، سیستم‌عامل داس و هارد دیسک‌ها با ظرفیت ۸۰ مگابایت بودند، عملیات دیفرگ کردن به افزایش بازده زیادی منجر می‌شد؛ ولی اکنون با پیشرفته شدن سیستم‌ها، این عملیات به‌صورت اتوماتیک توسط سیستم‌عامل انجام می‌شود؛ بنابراین انجام عملیات دیفرگ توصیه نمی‌شود.

اگر به توصیه فوق عمل نمی‌کنید، این هشدار را جدی بگیرید: «حافظه‌ی اس‌اس‌دی (SSD) را دیفرگ نکنید.».رفتار حافظه‌ی اس‌اس‌دی کاملا با هارد دیسک‌ متفاوت است؛ این دستگاه‌ها اطلاعات را به‌صورت پراکنده از کانال‌های مختلف روی چیپ‌های مختلف ذخیره می کند. دیفرگ کردن اس‌اس‌دی هیچ سودی ندارد که هیچ؛ بلکه با توجه به عمر مفید محدود این حافظه‌ها باعث می‌شود سریع‌تر از مدت‌زمان پیش‌بینی‌شده از کار بیافتد.

بررسی خطا‌ها (Checking for errors)

بررسی خطا‌ها (Checking for errors)

بررسی خطاها (Checking for errore)

دستور اسکن درایو یا چک‌دیسک (عبارت CHKDSK که در برنامه CMD وارد می‌کنیم) جزو دسته دیگری از بهینه‌سازی‌ها محسوب می‌شود. این دستور در عملیات بعد از هنگ کردن، صفحه آبی مرگ و موارد مشابه بسیار مفید واقع می‌شود. خوشبختانه در نسخه‌های جدید ویندوز، اگر خطایی شناسایی شود، به کاربر اطلاع داده و درخواست بررسی خطا می‌شود.

برای اجرای این عملیات به‌صورت دستی، ابتدا درایو مورد نظر را در ویندوز انتخاب کنید، سپس با راست کلیک روی آن، گزینه Properties را انتخاب کنید و از سربرگ Tools گزینه Check را کلیک کنید. «هشدار» انجام ندادن این دستور برای اس‌اس‌دی‌ها صادق است و تنها موجب تلف کردن وقت و کم کردن عمر دستگاه می‌شود. دستور CHKDSK را می‌توانید از طریق CMD اجرا کنید.

بهینه سازی و تریم (TRIM)

ویندوز از عبارت بهینه‌سازی (Optimizing) برای تمامی درایوها استفاده می‌کند؛ ابزار بهینه‌سازی برای هارد‌ دیسک‌ها دیفرگ و برای اس‌اس‌دی‌ها تریم است. برای اجرای این عملیات (همانند دستور چک) به‌صورت دستی ابتدا درایو مورد نظر را در ویندوز انتخاب کنید، سپس با راست کلیک روی آن، گزینه Properties را انتخاب کنید و از سربرگ Tools گزینه Optimize را کلیک کنید.

بهینه سازی و تریم (TRIM)

بهینه سازی و تریم (TRIM)

دستور تریم (TRIM)

دستور تریم فقط برای اس‌اس‌دی‌ها کاربرد دارد و به‌صورت خیلی ساده تمامی سلول‌ها را خالی می‌کند. سلول‌ها محل ذخیره‌سازی اطلاعات در اس‌اس‌دی‌ هستند و به‌صورت گروهی، صفحه را تشکیل می‌دهند که اغلب ۴ تا ۱۶ کیلو بایت است.

صفحات نیز به‌صورت گروهی، بلاک را تشکیل می‌دهند که معمولا ۱۲۸ تا ۵۱۲ کیلوبایت حجم دارد. سلول ها فقط زمانی می‌توانند اطلاعات ذخیره کنند که خالی باشند. عملیات نوشتن در این حافظه ها فقط می‌تواند روی واحدهای صفحه انجام شود. اما عملیات خالی کردن با توجه به ماهیت اس‌اس‌دی‌ روی تمام بلاک اثر می‌گذارد. بنابراین برای خالی کردن قسمتی از بلاک، کل اطلاعات آن روی حافظه کش اس‌اس‌دی قرار می‌گیرد و خالی می‌شود و سپس باقی اطلاعات روی حافظه ذخیره می‌شود.

نوشتن اطلاعات روی صفحات با سرعت زیادی انجام می‌گیرد؛ اما زمانی که صفحه قبلا نوشته شده باشد، انجام عمل نوشتن به‌کندی انجام می‌شود. دلیل این است که همان‌طور که گفته شد، فقط زمانی روی سلول‌ها می‌توان اطلاعات نوشت که خالی باشد. حال اگر بخشی از سلول‌ها را بخواهیم دوباره بنویسیم باید اطلاعات آن‌ها خالی شده باشد.

از آنجا که خالی کردن اطلاعات به‌صورت بلاکی انجام می‌شود، همان‌طور که پیش‌تر گفته شد، برای خالی کردن بخشی از بلاک، ابتدا کل اطلاعات آن روی حافظه کش اس‌اس‌دی ذخیره می‌شود. سپس بلاک به‌صورت کامل خالی می‌شود و نهایتا اطلاعات روی کش و اطلاعاتی که باید جایگزین شوند، روی بلاک نوشته می‌شود.

زمانی که شما به ویندوز دستور Delete می‌دهید، تنها کاری که ویندوز می‌کند به سلول‌های حاوی اطلاعات اجازه دوباره نوشته شدن می‌دهد؛ ولی تا زمانی که اطلاعاتی دوباره روی آن‌ها نوشته نشود، اطلاعات سلول پابرجا است. با اجرای دستور تریم، اطلاعات سلول هایی که اجازه دوباره نوشته شدن دارند در واحدهای صفحه پاک می‌شوند و زمانی که شما در حال نوشتن اطلاعات هستید، عملیات با سرعت انجام می‌شود.

به علت زمان‌بر بودن این عملیات، هیچ گاه زمانی که حافظه در حال فعالیت است دستور تریم اجرا نمی‌شود. تنها در صورتی که دستور به‌صورت دستی وارد شود یا درایو مورد نظر مدت‌زمان زیادی کار نکند دستور تریم اجرا می‌شود. با اجرای این دستور بازدهی دستگاه به‌صورت محسوسی زیاد می‌شود.

پاک سازی امن (Secure Erase)

برای هارد دیسک‌ها پاک‌سازی ایمن به معنی پاک کردن اطلاعات به‌صورتی است که غیر قابل بازگردانی باشد. این عملیات فقط پاک کردن ساده (اجازه دوباره نوشته شدن) را شامل نمی‌شود و بدان معنی است روی تک‌تک اطلاعات پاک‌شده، داده‌های تصادفی نوشته می‌شود.

برای اس‌اس‌دی‌ این عملیات علاوه بر پاک کردن کامل تک‌تک سلول‌های حافظه، تمامی اطلاعات بی‌استفاده جدول‌های دستگاه (که آدرس سلول‌ها، صفحه‌ها و بلاک‌ها را ذخیره کرده‌اند) را نیز پاک می‌کند و کارایی دستگاه را افزایش می‌دهد.

اس‌اس‌دی‌ حافظه های پرسرعتی است و انجام این عملیات در موارد ذیل توصیه می‌شود:

  • زمانی که می خواهید اطلاعات محرمانه‌ای از روی حافظه غیر قابل بازیابی شود
  • زمانی که برای مدت زیادی از حافظه استفاده کردید یا بعد از پر شدن کل حافظه
  • زمانی که کارایی دستگاه به شکل محسوسی کم شده است

توصیه نهایی

برای اکثر کاربر‌ها عملیات بهینه‌سازی به‌صورت خودکار توسط ویندوز انجام می‌شود. برای کاربران حرفه‌ای انجام عملیات تریم در اس‌اس‌دی‌ و دیفرگ در هارد دیسک می‌تواند مفید باشد. سخن آخر اینکه برای انجام پاک‌سازی امن، حتما از داده‌های خود نسخه پشتیبان تهیه کنید.

هرآنچه باید درباره NVMe بدانید

آینده SSD با سرعتی خیره کننده

همان طور که روز به روز نام SSD بیشتر به گوش میخورد، ممکن است در این میان نام ” حافظه سریع السیر ثابت ” یا همان Non-volatile Memory Express که عموما با نام NVM Express یا NVMe شناخته می شود، را هم شنیده باشید. NVMe یک رابط و پروتوکل ارتباطی است که بوسیله کنسرسیومی از سازندگان مانند Intel, Dell, Samsung, SanDisk, Seagate ، در خصوص هاردهای SSD ساخته شده است.

NVMe طراحی شده تا از مزیتهای بی نظیر حافظه های SSD بهره ببرد. مشخصات فنی آن همچنین نشان میدهد روشهایی برای کم کردن تاخیر اطلاعات نسبت به SATA و AHCI در آن بکار رفته.

دیگر پیشرفتهای قابل توجه یکی افزایش انتقال دهندگان پیامها از ۲KB به ۴KB و قابلیت پردازش چندین صف درخواست به جای تنها یک صف در SATA است. البته وقتی میگوییم چند صف منظور عدد شگفتی آور ۶۵,۵۳۶ صف درخواست اطلاعات است!!!!!. البته ممکن است این چندان بدرد کاربان خانگی نخورد ولی سرعت کار برای پردازشهای سروری با درخواستهای همزمان ورودی و خروجی ( I/O ) فراوان را بسیار بالا خواهد برد.

پیشرفت SSDها با مانع بزرگی روبروست و آن busهای ذخیره سازی است که از نسل قدیمی هاردهای دیسکی به ارث برده است. پورتهای SATA و SAS پهنای باند زیادی را برای هارد دیسک های قدیمی فراهم می کنند ولی با SSDهایی که روز به روز در حال سریعتر شدن هستند، از نفس می افتند.

بخاطر سقف سرعت پورت SATA در ۶۰۰Gbps، هر هارد SSD پیشرفته امروزی با این پورت در آزمایشات تنها به سرعتی حدود ۵۰۰MBps دست پیدا میکند. حتی سرعت نامی ۱۲GBps پورتهای SAS هم در عمل تنها تا ۱٫۵GBps خروجی میدهند. ولی قابلیتهای تکنولوژی SSD بسیار بیش از اینهاست.

تولید کنندگان این صنعت از آغاز هم میدانستند که با این تنگنا مواجه خواهند شد. وجوه تشابه SSDها با حافظه های پرسرعت سیستم ( RAM ) بسیار بیشتر از هارد دیسک های کندی است که جای آنها را گرفته اند. در اوایل آسانتر بود که هاردهای SSD را روی پورتهای SATA و SAS ( که البته به نسبت RAM کنتر بودند ) قراردهند و از زیرساختهای موجود ذخیره سازی در PC استفاده کنند. تا مدتی این راه مناسب بود زیرا طول کشید تا SSDها به سرعتهای موجود دستیابند. ولی از آن زمان خیلی گذشته است.

استفاده ار تکنولوژی موجود

خوشبختانه درگاهی با تکنولوژی مناسب و پهنای باند بالا از قبل نصب شده و در دسترس بود یعنی PCI Express یا PCIe. درگاه PCIe لایه اصولی انتقال اطلاعات برای کارتهای گرافیک و دیگر کارتها مانند Thunderbolt است. نسل ۲ این نوع درگاه به ازای هر خط ارتباط سرعتی در حدود ۵۰۰MBpc ارائه میدهد و نسخه سوم یا نسل سوم، در حدود ۹۸۵MBps به ازای هر خط. اگر کارتی را در یک اسلات ۴ خطی یا x4 قرار دهیم، با نسل دوم به پهنای باندی در حدود ۲GBps و با نسل سوم نزدیک به ۴GBps در اختیار خواهیم داشت و این باند مناسبی حتی برای جدیدترین SSDها فراهم میکند که پیشرفت عظیمی است.

خیلی وقت است که محصولات مختلف کارتهای PCIe مانند RevoDrive از شرکت OCZ و Predator M.2/PCIe از شرکت Kingston و M6e از شرکت Plextor، در بازار موجود هستند ولی تا کنون این محصولات به پروتوکلهای SATA و SCSI وابسته بودند که هنوز بخاطر هارددیسک ها از روشهای تک خطی استفاده میکنند. کاملا واضح بود که رویکرد جدید لازم است.

درایورها آماده شدند، BIOS و کانکتورها نه

یکی از بهترین ویژگی های NVMe این است که لازم نیست نگران درایورهای آن باشید. لینوکس از کرنل ۳٫۱ این تکنولوژی را ساپورت میکند، همچنین windows 8.1 و Server 2012 R2 هم درایورهای آن را بطور پیشفرض نصب داشته و درایورهای آن برای FreeBSD در دست تهیه است. و اگر شرکت اپل هم تصمیم بگیرد از این تکنولوژی حمایت کند، نباید زیاد طول بکشد تا شاهد ارائه درایورهای مناسب باشیم.

هرچند که پشتیبانی BIOSها از این سیستم هنوز بشدت کمبود دارد. بدون BIOSی که NVMe را بشناسد نمی توان از این نوع درایو بوت کرد، با این وجود هر سیستمی با اسلات PCIe x4 و یا کانکتور M.2 می تواند از مزایای این درایو به عنوان فضای ذخیره سازی ثانویه بهره مند شود. ساخت BIOSهای NVMe مشکل تکنینکی بزرگی نیست ولی نیازمند صرف ساعتها مهندسی و هزینه است پس انتظار نداشته باشید که این قابلیت برای مادربوردهای قدیمی آپدیت شود.

مقایسه با AHCI

درگاه کنترل پیشرفته میزبان یا Advanced host controller interface یا نام معمولتر آن AHCI، این مزیت را دارد که قابلیتهای نرم افزاری بسیار را ارائه میداد ولی در نقطه مقابل آن، عملکرد مطلوبی را در مقایسه با SSDهای متصل به درگاه PCIe از خود نشان نمی دهد. باید توجه داشت که AHCI بطور سری عمل میکرد و زمانی توسعه داده شد که هدف آن تنها برقراری ارتباط بین CPU و RAM با منبع ذخیره سازی بسیار کندتری بود که براساس دیسکهای گردان عمل میکرد. بنابراین وقتی با SSD مورد استفاده قرار گرفت محدودیت های ویژه ای بروز داد. زیرا همان طور که گفته شد SSD بیشتر شبیه به RAM عمل میکند تا مانند هارددیسکهای قدیمی.

درگاه سخت افزاری NVMe با توجه ویژه به عملکرد موازی PCIe بطور کامل از صفر طراحی مجدد شده و ساخته شد تا مکمل عملکرد موازی CPU، سیستم عامل و نرم افزارهای موجود باشد.

جدول زیر تفاوتهای بارز AHCI و NVMe را خلاصه میکند:

منبع:bestadmins.ir

5نکته برای انتخاب SSD حرفه‌ای مناسب مراکز داده

انتخاب SSD در دنیای سرورها و مراکز داده با دنیای کامپیوترهای رومیزی و بازی، تفاوت‌های بسیاری دارد. در دنیای کامپیوترهای رومیزی سرعت، ظرفیت، قیمت، اندازه و عوامل این‌چنینی مدنظر خواهند بود. اما در دنیای سرورها و مراکز داده، نیازهای برنامه‌های کاربردی عظیمی که روی صدها سیستم نصب شده است، سازگاری با پلتفرم‌های سخت‌افزاری مورد استفاده، میزان خنک‌کنندگی و موضوعاتی از این دست، اهمیت پیدا می‌کنند.

مدیران شبکه باید میان نیازهای ظرفیت و سرعت بیشتر، پایداری کل سیستم و تجهیزات ذخیره‌سازی قدیمی تعادل برقرار کنند و به همین دلیل با انتخاب‌های سخت‌تری روبه‌رو هستند. همچنین، این انتخاب‌ها فقط بر اساس یک محصول نیست، بلکه باید راهکار خاصی گزینش شود. در ادامه به پنج نکته اشاره خواهیم کرد که مدیران شبکه را در انتخاب SSD مناسب یاری می‌کنند.

1- نیازمندی‌های برنامه‌های کاربردیتان را درک کنید

افرادی که گمان می‌کنند SSD فقط یک SSD است، سخت در اشتباه هستند. در دنیای امروز، درایوهای SSD گوناگونی برای انجام کارهای بسیار متنوع‌ ساخته شده است. در واقع هر SSD، روش منحصربه‌فردی برای سروسامان دادن به بار کاری درخواست شده دارد. ممکن است یک مدل SSD برای بار کاری خواندن اطلاعات طراحی و بهینه شده باشد و در سیستم‌های کلاینت-کلاس به‌خوبی کار کند. برعکس، ممکن است مدل دیگر SSD برای محیط‌های مبتنی بر نوشتن اطلاعات طراحی شده باشد. بنابراین بسیار مهم است که درک درستی از نیازمندی‌های برنامه‌های کاربردی نصب‌شده روی سرورها و مراکز داده خود داشته باشید و بدانید قرار است چه عملیاتی روی درایوهای SSD انجام شود. اگر بدون داشتن چنین اطلاعاتی به جست‌وجو در بازار بپردازید، ممکن است مدلی بخرید که پاسخ‌گوی نیازهای شما نباشد و در آینده به مشکل بربخورید.

2- به هزینه TCO دقت کنید؛ نه قیمت خرید

پیش از خرید، بهتر است کمی وقت صرف کنید و کل هزینه به کارگیری درایوهای SSD را شامل هزینه خرید، استقرار، نگهداری و پشتیبانی، خنک‌کنندگی، به‌روزرسانی، تعویض و هزینه‌های مرتبط دیگر، محاسبه کنید. برخی افراد فقط هزینه خرید SSD را در نظر می‌گیرند و هر راهکار یا محصولی را که ارزان‌تر بود، انتخاب می‌کنند. اما ممکن است این افراد زود پشیمان شوند، چون هزینه‌های دیگر مرتبط با این نوع درایوهای ذخیره‌سازی در طول زمان بیشتر می‌شود. برای مثال، عمر مفید SSD کمتر از چیزی باشد که تصور می‌کردند. ابزارهایی برای محاسبه هزینه TCO ارائه شده است که کار شما را آسان‌تر می‌کند.

3- $/TBW به جای $/GB

در گذشته وقتی قصد داشتیم هارددیسک انتخاب کنیم، هزینه هر یک گیگابایت فضای ذخیره‌سازی را محاسبه می‌کردیم و بعد تصمیم می‌گرفتیم. اما برای انتخاب یک SSD اینترپرایز، این دیدگاه اشتباه است و باید با دیدگاه هزینه نوشتن روی هر یک‌ ترابایت اطلاعات، جایگزین شود؛ چراکه در سیستم‌های ذخیره‌سازی گسترده، میزان عملیات نوشتن در هر سال اهمیت زیادی دارد و هر درایو SSD که بتواند از نظر نوشتن طول عمر بیشتری داشته باشد، به‌صرفه‌تر است. وقتی $/TBW را محاسبه می‌کنید، ممکن است به نتایج شگفت‌انگیزی برسید و متوجه شوید SSD ارزان در $/TBW گران است، چون طول عمر مفید نوشتن آن زود تمام می‌شود و باید با SSD دیگری جایگزین آن شود.

4- سرد و ساکت

مصرف انرژی و خنک‌کنندگی ذخیره‌ساز از مهم‌ترین نکات در انتخاب و خرید این دستگاه‌ها هستند. معیاری که باید به آن توجه کنید، IOPS/Watt است. هدف این است که بیشترین توان خروجی را با کمترین میزان مصرف انرژی به دست بیاورید. اگر یک SSD با مصرف انرژی زیاد بخرید، هزینه‌های سربار شما در طول چند سال، چندین برابر خواهد شد. تمام درایوهای SSD در بهترین حالت مصرف انرژی، خنک‌کنندگی و توان خروجی ساخته نشده‌اند و به همین دلیل باید به دنبال انتخاب درایوی باشید که در معیار IOPS/Watt جزو بهترین‌ها باشد. چنین درایوی می‌تواند تا 80 درصد هزینه‌های مصرف انرژی و خنک‌کنندگی را کاهش دهد.

5- تأخیر

مدیران فناوری اطلاعات برای خرید SSD، ابتدا به مزایا و کارایی آن برای استفاده در سیستمشان و برنامه‌های کاربردیشان توجه می‌کنند. گاهــی مـدت‌زمــــان تأخیر SSD، تمام این تفاوت را نشان می‌دهد. وقتی موضوع تأخیر را بررسی می‌کنید، بسیار اهمیت دارد که معیارتان چیزی فراتر از حد متوسط بازار باشد. همچنین باید بررسی کنید که این تأخیر فقط محدود به همان SSD می‌شود یا به کل آرایه درایوهای ذخیره‌سازی منتقل خواهد شد و در نهایت چه مدت‌زمان تأخیری به وجود خواهد آمد. گاهی تأخیر SSD بسیار کم است، اما در سیستم شما تبدیل به مشکلی بزرگ می‌شود. مدت زمان متوسط پاسخ‌گویی را نیز مدنظر قرار دهید.

منبع:Geekboy.ir

تفاوت حافظه های SSD با هارد دیسک های HDD

هارددیسک‌ها در دهه 50 میلادی اختراع شدند. در ابتدا آنها دیسک‌های بزرگی به ضخامت 20 اینچ بودند و فقط چند مگابایتی از اطلاعات را می‌توانستند ذخیره کنند. در ابتدا نام آنها “دیسک‌های ثابت ” (Fixed Disks) یا وینچسترز (یک اسم رمز که قبلاً برای یک محصول محبوب IBM استفاده می‌شده است) بود. بعدها برای تشخیص آنها از فلاپی دیسک (دیسک نرم)، نام‌ هارددیسک بر روی آنها گذاشته شد.
با گذشت زمان و بالا رفتن حجم اطلاعات مورد نیاز کاربران، کم کم نیاز به دیسک‌هایی با سرعت انتقال بیشتر و مصرف انرژی کمتر احساس شد که این مسئله در مورد دستگاه‌های قابل حمل، مثل نوت‌بوک‌ها و نِت‌بوک‌ها، بیشتر احساس می‌شود. بنابراین شرکت‌های سازندۀ‌ هارددیسک، به فکر ساخت دیسک‌هایی با سرعت انتقال بسیار بالا و مصرف انرژی کمتر افتادند و توانستند دیسک‌هایی را با الهام از تکنولوژی بکار گرفته شده در Flash درایوها بسازند که هم سرعت بیشتری دارد و هم انرژی کمتری مصرف می‌کند. این دیسک‌ها همان SSD‌ها هستند.

درایوهای SSD

پیش از هرچیز باید بدانید که SSD مخففی برای عبارت Solid State Drive است. به زبان ساده‌ تر می‌توان SSD را نسخه هوشمندتر و البته با ابعاد متفاوت از فلش‌مموری‌هایی که برای انتقال اطلاعات از آن‌ها استفاده می‌کنیم دانست و طبیعتا همانند فلش‌ مموری‌ها هیچ خبری از قسمت‌های متحرک در SSD نیست. در این دستگاه‌های ذخیره‌سازی، اطلاعات بر روی میکرو تراشه‌ها ذخیره می‌شوند. در طرف مقابل دیسک سخت از یک بازوی مکانیکی به‌همراه هد خواندن/نوشتن به‌منظور خواندن اطلاعات از مکان صحیح بر روی فضای ذخیره‌سازی بهره می‌برد. تفاوت این دو دستگاه منجر به سریع‌ تر شدن SSD در مقایسه با دیسک های سخت (HDD) می‌شود. HDD یا همان دیسک سخت به‌منظور بدست‌آوردن اطلاعات به کار فیزیکی (جابجایی مکانیکی) بیشتری در مقایسه با SSD نیاز دارد. این امر موجب پایین آمدن سرعت و همچنین ایجاد صدا در زمان کار کردن هارد دیسک ها میشود.

SSDهای متداول از آنچه حافظه فلش برپایه NAND خوانده می‌شود استفاده می‌کنند. این حافظه از نوع حافظه‌های غیرفرار است. در صورتی که بخواهیم توضیح بیشتری از واژه “غیرفرار” ارائه دهیم باید گفت می‌توانید دیسک را خاموش کنید و این دیسک فراموش نخواهد کرد که چه اطلاعاتی بر روی آن موجود بوده است که البته این ویژگی ضروری هر حافظه دائمی است. در آغاز عرضه SSD ها به بازار این شایعه مطرح شده بود که اطلاعات ذخیره‌شده بر روی این دیسک‌ها تنها پس از چندسال ازبین می‌روند. با بهره‌گیری تکنولوژی امروز می‌توان اطمینان حاصل کرد که این شایعه از پایه و اساس اشتباه است و می‌توانید اقدام به خواندن و نوشتن اطلاعات برای مدت طولانی بر روی این دیسک‌ها کنید و تا زمانی که عمر SSD به دنیا باشد اطلاعات شما نیز امن خواهند بود.

در SSD خبری از بازوی مکانیکی نیست و این دستگاه ذخیره‌سازی از پردازنده‌های تعبیه‌ شده که کنترلر نامیده می‌شوند به‌ منظور انجام عملیاتی از قبیل خواندن و نوشتن اطلاعات استفاده می‌کند. کنترلر این دستگاه نقشی مهم در تعیین سرعت SSD دارد. تصمیماتی که کنترلر در مواجهه با عملیاتی از قبیل ذخیره‌کردن، فراخوانی کردن، کش کردن و البته پاک‌کردن اطلاعات می‌گیرد عامل تعیین‌کننده در مشخص‌ کردن سرعت کلی درایو است. در اینجا قصد نداریم به بررسی دیگر عملکردهای مهم مانند تصحیح خطا، کش‌ کردن خواندن و نوشتن اطلاعات، رمزگذاری و دیگر موارد بپردازیم و تنها به ذکر این مطلب اشاره می‌کنیم که کنترلر خوب، عامل تمییز یک SSD با ارزش از یک درایو SSD معمولی است. نمونه‌ای از یک کنترلر سریع، در حال حاضر SandForce SATA 3.0(6GB/S) است که از افزایش سرعت نوشتن و خواندن تا حد 550MB/s پشتیبانی می‌کند. نسل جدید کنترلر خانواده SandForce 3700 نیز در سال 2013 معرفی شد و گفته می‌شود می‌تواند به سرعت 1800MB/s نیز برسد.

 

.

 

دیسک‌های سخت، هارد دیسک‌ها و یا HDDها از زمان‌های دور در دسترس دوستداران تکنولوژی قرارگرفته‌اند. اولین دیسک سخت در سال 1956 توسط IBM معرفی شد بنابراین این تکنولوژی چیزی نزدیک به 60 سال قدمت دارد. دیسک‌های سخت از خاصیت مغناطیسی به‌منظور ذخیره‌سازی اطلاعات و یا چرخش صفحه‌ها استفاده می‌کنند. یک هد بر روی صفحه‌ها یا همان دیسک‌های در حال چرخش قرار می‌گیرد و فرایند خواندن و نوشتن اطلاعات انجام می‌شود. هرچه این دیسک‌ها سریع‌تر چرخش کنند دیسک سخت می‌تواند عملکرد بهتری داشته باشد. لپ‌تاپ‌های متداول امروزی از دیسک‌هایی با سرعت 5400 دور در دقیقه یا 7200 دور در دقیقه بهره می‌برند اما سرعت چرخش در دیسک‌های برخی سرورها می‌تواند به چیزی در حدود 15هزار دور در دقیقه برسد.

یکی از مزایای دیسک‌های سخت آنست که این دستگاه‌ها می‌توانند حجم زیادی از اطلاعات را در ازای قیمت ارزان برای شما نگهداری کنند. امروزه دیسک‌های یک ترابایتی برای لپ‌تاپ‌ها غیرعادی نیستند و این میزان پیوسته در حال افزایش است. از سوی دیگر حساب‌کردن هزینه‌ای که به ‌ازای هرگیگابایت پرداخت می‌کنید با توجه به تعدد کلاس‌ها و کیفیت‌های این دیسک‌های سخت کار آسانی نیست با این وجود می‌توان با قاطعیت اعلام کرد این دیسک‌های سخت در مقایسه با SSD با ظرفیت مشابه بسیار ارزان‌تر هستند.

در خصوص ویژگی‌های ظاهری نیز دیسک‌های سخت تقریبا ظاهری مشابه SSD دارند. این دستگاه‌های ذخیره‌سازی اطلاعات نیز اغلب از رابط SATA استفاده می‌کنند. متداول‌ترین اندازه برای دیسک‌سخت لپ‌تاپ، 2.5 اینچ است و نسخه 3.5 اینچی نیز معمولا در رایانه‌های رومیزی مورد استفاده قرارمی‌گیرد. هرچه اندازه دیسک سخت بزرگ‌تر باشد تعداد سیلندرها و صفحات، بیشتر شده و طبیعتا فضای ذخیره‌سازی بیشتری در اختیار شما خواهد بود. برخی دیسک‌سخت‌های رایانه‌های رومیزی می‌توانند چیزی در حدود شش ترابایت اطلاعات را در خود جای دهند.

SSD یا HDD

دیسک سخت یا همان HDD گزینه مناسب برای شما خواهد بود اگر:

به فضای ذخیره‌سازی با حجم بالا تا حد 6 ترابایت نیاز دارید ( اگرچه با تکنولوژی‌هایی مانند SMR می‌توانید درایوهایی با فضایی تا 10 ترابایت در اختیار داشته باشید)

قصد ندارید هزینه زیادی صرف خرید این دستگاه کنید.

سرعت زیاد رایانه در بارگذاری و یا اجرای برنامه‌ها برای شما اهمیت چندانی ندارد.

در طرف مقابل SSD گزینه مناسبی برای شما خواهد بود اگر:

قصد دارید هزینه بیشتری انجام دهید تا کارایی بالاتر و سرعت بیشتری در اختیار شما قرارگیرد.

مشکلی با فضای ذخیره‌سازی محدود ندارید و می‌توانید خود را با این مشکل سازگار کنید ( مجددا مدنظر داشته باشید که شرکت‌های سازنده SSDها در حال کار بر روی حل این مشکل هستند)

دیسک‌های سخت همچنان گزینه‌ای محبوب برای اکثریت کاربران متوسط هستند و معمولا این گزینه را به‌عنوان ابزار ذخیره‌سازی در رایانه جدید خود انتخاب می‌کنند که عمده دلیل آن نیز قیمت پایین‌تر آن است. با این اوصاف رفته رفته کاربران بیشتری به سمت کارایی محاسباتی بالاتر در رایانه‌ها جذب می‌شوند و گزینه‌ای برای استفاده از SSD در رایانه‌های جدید و یا به‌روزرسانی‌شده در مقابل آن‌ها قرار می‌گیرد. باید اذعان داشت SSDها در مسیر درست و رو به پیشرفت در جهت تبدیل شدن به گزینه اصلی و استاندارد جهت استفاده به‌عنوان فضای ذخیره‌سازی اصلی در لپ‌تاپ‌های جدید قراردارند و البته در گزینه‌هایی مانند اولترابوک‌ها که از قابلیت حمل و نقل بالایی برخوردارند به‌عنوان گزینه پیش‌فرض مدنظر قرار می‌گیرند. مدنظر داشته باشید که همواره بازار مناسب برای هردو فضای ذخیره‌سازی یعنی HDD و SDD وجود دارد. حضور دستگاه‌های mSATA SSD و درایوهای هیبریدی که هر دو گزینه SSD و HDD را در خود دارند نیز گزینه‌ای دیگر برای کاربرانی است که به‌دنبال بهترین‌ها در جهان تکنولوژی هستند.